شهید آیت الله عطاء الله اشرفی اصفهانی

حوزه تخصصی:

شهید محراب و امام جمعه فقید کرمانشاه

مرحوم آیت الله شیخ عطاء الله اشرفی اصفهانی، در شعبان المعظم 1322 هـ ق برابر با 1281 هـ. ش در خانواده­ای اهل علم و تقوی در خمینی شهر (سدِه) اصفهان به دنیا آمد. پدرش، میرزا اسدالله از تبار میرزا محمد جعفر از علمای معروف خمینی شهر بود. جد بزرگ ایشان نیز از دانشمندان دینی جبل عامل بوده است. عطاء الله تحصیلات ابتدایی و مقدمات را در زادگاه خود پشت سر گذاشت و در 12 سالگی برای ادامه تحصیل، راهی اصفهان شد و نزدیک به 10 سال، بخشی از مقدمات، سطح و دوره ای از درس خارج اصول را در اصفهان آموخت.
وی در 1302 هـ. ش وارد قم گردید. وی در سال اول حضور در قم، از محضر بنیان گذار حوزه علمیه قم، آیت الله العظمی شیخ عبدالکریم حائری بهره مند گردید و پس از درگذشت معظم له، از وجود مراجع عظام سه گانه (آیات عظام: سید محمدتقی خوانساری، سید محمد حجت و سید صدرالدین صدر) بهره برد و مورد توجه ویژه آنان قرار گرفت.
آیت الله اشرفی با وجود دوری از خانواده و زندگی در حجره به دلیل تنگ دستی و فقر مالی، با اراده ای استوار، مدارج بالای علمی را پیمود و پس از مدتی، از فضلای سرشناس حوزه علمیه قم گردید. وی در 40 سالگی، موفق به دریافت درجه اجتهاد از آیت الله سید محمد تقی خوانساری شد. بعدها مراجع دیگر تقلید نیز اجازات گوناگونی به ایشان اعطا کردند.
آیت الله اشرفی ضمن تحصیل به تدریس سطوح عالی حوزه پرداخت و شاگردان زبده ای پرورش داد. پس از ورود حضرت آیت الله بروجردی به قم و به دست گرفتن زعامت حوزه علمیه قم، حلقه درس معظم له، مشتاقان فراوانی را به خود جذب کرد آیت الله اشرفی نیز با علاقه بسیار در درس ایشان حاضر گشت و برای این که همه مطالب درس را گرد آوری کند، از حضور در درس خارج دیگر مراجع تقلید خودداری کرد. ازاین رو، وی در طول 12 سال مطالب درس آیت الله بروجردی را گرد آوری کرد و به نگارش درآورد. این کار نزد دوستان و نزدیکان، چنان تحسین برانگیز بود که پس از آگاهی آیت الله بروجردی از این موضوع، به حجره آیت الله اشرفی آمدند و با مطالعه یکی از جزوه ها، ایشان را مورد لطف و تفقد قرار دادند.
آیت الله اشرفی افزون بر درس آیت الله بروجردی، به مدت 10 سال از محضر مراجع سه گانه بهره برد و در درس فلسفه حضرت امام خمینی نیز حاضر می گشت. وی از جمله افراد مورد اعتماد آیت الله بروجردی بود و از سوی ایشان در سال 1330 هـ ش به عنوان ممتحن دروس عمومی حوزه برگزیده شدند.
این فقیه فرزانه در سال 1335 هـ ش به دستور آیت الله بروجردی و پس از تاسیس حوزه علمیه کرمانشاه، راهی آن شهر گردید و به ارشاد مردم منطقه پرداخت. حضور موفق ایشان به گونه ای بود که مردم کرمانشاه از آیت الله بروجردی، حضور همیشگی ایشان را در آن سامان خواستار شدند. وی نیز به دستور آیت الله بروجردی، در آن جا ماندگار گردید.
آیت الله اشرفی با آغاز قیام 15 خرداد 1342 هـ. ش، رهبری نهضت اسلامی را در کرمانشاه به عهده گرفت و به صورت آشکار و پنهان، زمینه قیام عمومی را فراهم کرد. پس از دستگیری حضرت امام خمینی، وی به همراه یکی از فضلای حوزه، به دیدار آیات عظام گلپایگانی و مرعشی نجفی رفتند و خواستار واکنش آنان در برابر دستگیری امام شدند.
آیت الله اشرفی یکی از شخصیت هایی است که پس از درگذشت آیت الله فضل الله حکیم اعلمیت امام خمینی را اعلام کرد. فعالیت های آیت الله اشرفی برای رژیم خود کامه پهلوی، بسیار گران آمد. از این رو، با انواع فشارها، او را در تنگنا قرار داد و خواهان سکوت وی یا بیرون رفتن ایشان از کرمانشاه بود.
آیت الله اشرفی در هدایت مردم به سوی انقلاب و سازمان دهی راه پیمایی های مردمی در کرمانشاه بسیار کوشا بود به گونه ای که حضرت امام خمینی با ارسال نامه ای، از ایشان و مردم آن خطه سپاس گزاری کردند. برای نمونه، با وجود این که پیش از راه پیمایی بزرگ تاسوعای سال 1357 هـ. ش، ایشان را به قتل تهدید کرده بودند، بدون واهمه در آن راه پیمایی شرکت جُست. تلاش ایشان در بی اعتبار کردن وجهه شاه به گونه ای بود که با انتشار اعلامیه مشترکی به امضای حضرات آیات مدنی، دستغیب، صدوقی و طاهری اصفهانی، شاه را فاقد وجاهت قانونی و شرعی دانستند. وی در تحصن روحانیان در مسجد دانشگاه تهران نیز نقش فعالی داشت.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، از سوی امام خمینی به عنوان نماینده تام الاختیار و امام جمعه کرمانشاه، راهی آن دیار گردید و در وحدت مردم و هم گامی آنان با نظام، نقش فراوانی ایفا کرد. پس از آغاز جنگ تحمیلی وی در بازدید از مناطق جنگی و کمک به مهاجران جنگ و دیدار با مجروحان و معلولان، به ایثار گران جبهه و جنگ، روحیه ای مضاعف می بخشید. حضور پیوسته ایشان در مناطق جنگی به گونه ای بود که پس از آزاد سازی خرمشهر، بی درنگ به آن جا رفت و سخنان پرشوری بیان کرد. وی حتی در عملیات مسلم بن عقیل شرکت کرد و تنها با پافشاری شهید فضل الله محلاتی بود که از منطقه جنگی بیرون آمد. از فعالیت های برجسته آیت اللّه اشرفی، برگزاری سمینارهای وحدت شیعه و سنی بود که امامان جمعه و جماعات استان و کشور را به هم گامی، همراهی و همدلی فرا می خواند.
این اسوه بردباری و پایداری سرانجام پس از دوبار ترور ناموفق در 23 مهر 1361 هـ. ش در مسجد جامع کرمانشاه پیش از ایراد خطبه های نماز جمعه به دست منافقان کوردل به شهادت رسید. پیکر پاک ایشان با حضور مسؤولان بلند پایه کشور و حضور گسترده مردم، در کرمانشاه تشییع و بنا بر وصیت ایشان به اصفهان منتقل گردید و در تشییع جنازه ای کم سابقه و با شکوه، در 25 مهر 1361 هـ. ش در گلستان شهدای تخت فولاد اصفهان به خاک سپرده شد.

دسترسی سریع