دكتر فاطمه حیدری در برنامه زنده «زندگی زیباست» از رادیو معارف با تأكید بر اهمیت حفظ امنیت عاطفی كودكان در مواجهه با تغییرات زندگی گفت: كودكان بیش از آنكه از تغییر شرایط آسیب ببینند، از احساس كنار گذاشته شدن رنج میبرند؛ از اینرو والدین باید با اختصاص زمان، توجه و همراهی مؤثر، احساس امنیت و تعلق را در فرزندان تقویت كنند تا بتوانند با چالشهای زندگی سازگار شوند.
به گزارش روابط عمومی رادیو معارف، برنامه «زندگی زیباست» با حضور دكتر فاطمه حیدری، استاد حوزه و دانشگاه، به بررسی راهكارهای تربیت فرزندان در شرایط بحرانی و چگونگی تبدیل اتفاقات روزمره به فرصتهای آموزشی پرداخت.
دكتر حیدری با اشاره به شرایط اجتماعی و حوادث اخیر كشور، از جمله ایام سوگواری اهلبیت(ع)، فضای اربعین حسینی و رخدادهای اخیر، اظهار كرد: بسیاری از والدین در چنین شرایطی نگران وضعیت روحی و روانی فرزندان خود هستند، در حالی كه اگر نگاه تربیتی صحیح داشته باشند، همین موقعیتها میتواند بهترین فرصت برای آموزش مهارتهای زندگی باشد.
وی با معرفی مفهوم «تربیت موقعیتمحور» افزود: در این شیوه، والدین به جای آنكه تنها به دنبال رفع مشكلات باشند، از هر اتفاقی كه در زندگی كودك رخ میدهد برای آموزش استفاده میكنند. كودك زمین میخورد، اسباببازیاش گم میشود، از تاریكی میترسد، درباره جنگ سؤال میكند یا با خواهر و برادرش دچار اختلاف میشود؛ همه این موارد، پنجرههایی برای آموزش مهارتهایی همچون تابآوری، حل مسئله، مدیریت هیجان و گفتوگو هستند.
این استاد حوزه و دانشگاه تصریح كرد: والد حرفهای كسی نیست كه فقط در شرایط آرام بتواند فرزندش را تربیت كند، بلكه هنر واقعی والدین، مدیریت بحرانها و استفاده از آنها برای رشد شخصیت كودك است. به تعبیر دیگر، والد موفق «موجسوار تربیتی» است؛ یعنی از موج حوادث برای ساختن شخصیت فرزند بهره میگیرد.
وی با بیان اینكه كودكان در لحظه وقوع یك اتفاق بیشترین آمادگی را برای یادگیری دارند، خاطرنشان كرد: اگر والدین همان لحظه احساسات فرزند خود را درك و مدیریت كنند، تأثیر آن بسیار بیشتر از نصیحتهای بعدی خواهد بود. برای مثال، زمانی كه كودك در مسابقهای شكست میخورد، به جای سرزنش یا نصیحت، باید احساس او را پذیرفت و راه درست مواجهه با شكست را به او آموزش داد.
دكتر حیدری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به رفتارهایی مانند لجبازی، جیغ زدن یا پرخاشگری كودكان گفت: والدین نباید این رفتارها را صرفاً مشكل رفتاری بدانند، بلكه باید آنها را نشانه یك نیاز تربیتی تلقی كنند. كودكی كه لجبازی میكند، بیش از هر چیز به آموزش خودتنظیمی هیجانی نیاز دارد و والدین نیز پیش از آموزش این مهارت به فرزند، باید خود در مدیریت هیجانات موفق باشند.
وی در پاسخ به پرسشی درباره جیغ زدن كودكان خردسال هنگام ناكامی نیز اظهار داشت: كودكان دو تا سه ساله هنوز توانایی بیان احساسات خود را به شكل كامل ندارند و به همین دلیل، ناراحتی خود را با جیغ زدن یا پرتاب وسایل نشان میدهند. در چنین شرایطی والدین باید ضمن حفظ آرامش، از برآورده كردن فوری خواسته كودك خودداری كنند تا این رفتار به ابزاری برای رسیدن به خواستهها تبدیل نشود و در عین حال با نامگذاری احساسات، به كودك كمك كنند هیجانات خود را بشناسد و بیان كند.
استاد حوزه و دانشگاه همچنین درباره وابستگی كودكان به پدربزرگ و مادربزرگ یا تولد فرزند جدید در خانواده گفت: كودكان با اصل تغییر مشكل ندارند، بلكه از احساس كنار گذاشته شدن آسیب میبینند. اگر والدین بتوانند امنیت عاطفی فرزند را حفظ كرده و زمان اختصاصی برای او در نظر بگیرند، كودك راحتتر با تغییرات زندگی كنار خواهد آمد.
دكتر حیدری در پایان تأكید كرد: تربیت صحیح زمانی محقق میشود كه والدین پشت هر رفتار كودك، یك نیاز تربیتی را ببینند، نه صرفاً یك رفتار نامطلوب؛ زیرا بسیاری از بحرانهای روزمره، اگر درست مدیریت شوند، میتوانند زمینهساز رشد شخصیت، افزایش تابآوری و تربیت نسلی توانمند و متعادل باشند.
لازم به ذكر است این برنامه به تهیهكنندگی سیدمحمدعلی حسینیان و اجرای محبوبه شیرعلی از شنبه تا پنجشنبه به صورت زنده ساعت 09:30 از آنتن فضیلت و فطرت میرود