حجت‌الاسلام والمسلمین ملكی با اشاره به دستاوردهای تربیتی مكتب امام خمینی(ره) گفت: امام راحل با بهره‌گیری از این دستگاه تربیتی كه از قرآن كریم و سیره پیامبر اعظم(ص) آموخته بود، انسان‌هایی را كه از فطرت‌های پاك برخوردار بودند، بیدار كرد و زمینه تحول و تعالی آنان را فراهم ساخت.
حجت‌الاسلام والمسلمین حمید ملكی قائم‌مقام مدیر حوزه علمیه قم، در مراسم رونمایی از محصولات جدید معاونت تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه كه امروز در سالن جلسات مركز رسانه و فضای مجازی حوزه‌های علمیه در قم برگزار شد، با اشاره به مبانی قرآنی و روایی تربیت انسان در اندیشه امام خمینی(ره)، اظهار كرد: هنگامی كه آثار امام راحل(ره)، به‌ویژه كتاب «جهاد اكبر» را مطالعه می‌كنیم، درمی‌یابیم كه ایشان بر اساس برداشت عمیق از قرآن كریم و روایات اهل‌بیت(ع)، مسئله بیداركنندگی و تحول درونی انسان را مورد توجه قرار داده‌اند.
قائم مقام مدیر حوزه علمیه قم افزود: تربیت انسان در منظومه فكری امام خمینی(ره) بر مبنای آموزه‌های وحیانی شكل گرفته است و اگر به آثار و نتایج این مكتب تربیتی توجه كنیم، درمی‌یابیم كه شخصیت‌هایی همچون شهید آیت‌الله مدنی، شهید آیت‌الله بهشتی و رهبر شهید، از جمله ثمرات این جریان فكری و تربیتی بوده‌اند.
قرآن كریم؛ نقطه آغاز بیداری و تحول انسان
وی با استناد به آیه 57 سوره مباركه یونس، خاطرنشان كرد: خداوند متعال در این آیه می‌فرماید: «یَا أَیُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ شِفَاءٌ لِمَا فِی الصُّدُورِ وَ هُدًی وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِینَ»؛ بر اساس این آیه شریفه، قرآن كریم موعظه‌ای از جانب پروردگار، شفابخش آن چیزی است كه در سینه‌ها و دل‌های انسان‌ها قرار دارد و همچنین مایه هدایت و رحمت برای مؤمنان است.
قائم مقام مدیر حوزه علمیه قم ادامه داد: خداوند در آیه بعد، پیامبر اكرم(ص) را مأمور می‌كند كه به مردم بگوید: «قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَ بِرَحْمَتِهِ فَبِذَٰلِكَ فَلْیَفْرَحُوا هُوَ خَیْرٌ مِمَّا یَجْمَعُونَ»؛ یعنی به فضل و رحمت خداوند، كه همان موعظه، شفابخشی، هدایت و رحمت قرآن كریم است، باید شادمان بود؛ چراكه این نعمت از تمام آنچه انسان‌ها در دنیا گردآوری می‌كنند، ارزشمندتر است.
حجت‌الاسلام والمسلمین ملكی با بیان اینكه قرآن كریم برای انسان‌سازی مراحل و مراتب مشخصی را ترسیم كرده است، گفت: نخستین مرحله در این مسیر، بیدار كردن انسان از خواب غفلت است. قرآن با موعظه و كلام الهی، انسان را متوجه حقیقت وجودی خود می‌كند و او را از حالت غفلت و سكون خارج می‌سازد تا به مرحله قیام و حركت برسد.
امام خمینی(ره)؛ احیاگر جریان انسان‌سازی قرآنی
وی با اشاره به نقش امام خمینی(ره) در تربیت نسل انقلابی و شكل‌گیری شخصیت‌های بزرگ معنوی، تصریح كرد: شهدا محصول همین قیامی بودند كه امام خمینی(ره) آن را از قرآن كریم آموخته و خود نیز به آن عمل كرده بود. امام راحل با بهره‌گیری از این شیوه تربیتی، انسان‌هایی را پرورش داد كه به مراتب بالایی از كمال و معرفت دست یافتند.
قائم‌مقام مدیر حوزه علمیه قم با اشاره به تأثیرگذاری وصیت‌نامه‌های شهدا در مسیر خودسازی و تهذیب نفس افزود: قدرت این دستگاه انسان‌ساز به اندازه‌ای بود كه امام خمینی(ره) حتی به برخی علما و شخصیت‌هایی كه حدود 70 سال در مسیر خودسازی و سیر و سلوك معنوی تلاش كرده بودند، توصیه می‌كردند وصیت‌نامه‌های شهدا را مطالعه كنند.
وی ادامه داد: این مسئله نشان می‌دهد كه یك جوان 15 یا 16 ساله، تحت تأثیر تربیت صحیح قرآنی و معنوی، می‌تواند به مرتبه‌ای از رشد و كمال برسد كه حتی از جایگاه معنوی فردی با 70 یا 80 سال عمر و تجربه سیر و سلوك نیز بالاتر باشد.
وصیت‌نامه‌های شهدا آثاری انسان‌سازند
حجت‌الاسلام والمسلمین ملكی با تأكید بر اینكه وصیت‌نامه‌های شهدا صرفاً نوشته‌هایی احساسی و عاطفی نیستند، اظهار كرد: وصیت‌نامه‌های شهدا آثاری انسان‌ساز هستند. برخی افراد به دلیل آشنایی نداشتن با عمق این متون، تصور می‌كردند مطالب مطرح‌شده در آنها صرفاً برآمده از احساسات و هیجانات است؛ در حالی كه حقیقت این است كه این نوشته‌ها نتیجه باور عمیق و تحول درونی شهدا بود.
وی در ادامه خاطرنشان كرد: این باور عمیق زمانی در وجود آن جوانان شكل گرفت كه بیدار شدند و حقیقت وجودی خود را شناختند. آنان با بیداری معنوی، به درك تازه‌ای از زندگی، مسئولیت، بندگی و ارتباط با خداوند رسیدند و همین معرفت، در وصیت‌نامه‌هایشان جلوه‌گر شد.
قرآن‌كریم، انسان را با دردهای درونی خود آشنا می‌كند
قائم‌مقام مدیر حوزه علمیه قم با تشریح مرحله نخست و دوم انسان‌سازی در قرآن كریم گفت: قرآن كریم ابتدا انسان را بیدار می‌كند تا متوجه شود در درون و وجود او چه آسیب‌ها و بیماری‌هایی وجود دارد؛ آسیب‌هایی همچون شرك، ریا، حجاب‌های معنوی، تكبر، خودبینی، منیت و غرور كه مانع رشد و تعالی انسان می‌شوند.
وی افزود: هنگامی كه انسان از خواب غفلت بیدار می‌شود، این بیماری‌ها را در وجود خود تشخیص می‌دهد و درد آنها را احساس می‌كند. در این مرحله است كه قرآن كریم مسیر درمان را پیش روی انسان قرار می‌دهد؛ چنان‌كه خداوند در ادامه آیه می‌فرماید: «وَ شِفَاءٌ لِمَا فِی الصُّدُورِ».
قرآن كریم شفابخش بیماری‌های درونی انسان است
حجت‌الاسلام والمسلمین ملكی با بیان اینكه قرآن كریم شفابخش بیماری‌های درونی انسان است، تصریح كرد: خداوند به‌واسطه قرآن كریم، آنچه را در سینه‌ها و دل‌های انسان‌هاست، شفا می‌بخشد و دل‌ها را از آلودگی‌ها پاك، صیقلی و نورانی می‌كند. بنابراین، انسان پس از بیداری و شناخت دردهای درونی خود، وارد مرحله درمان و اصلاح می‌شود.
وی با اشاره به نمونه‌های عینی این تحول در دوران امام خمینی(ره) و سال‌های دفاع مقدس اظهار كرد: ما آثار این تحول را در جبهه‌های جنگ به‌روشنی مشاهده كردیم. جوانانی كه با ناله‌ها، گریه‌ها، مناجات‌ها و توسل‌های خالصانه به درگاه خداوند متعال روی می‌آوردند، مسیری را كه ممكن بود در شرایط عادی 70 یا 80 سال به طول بینجامد، در مدت یك یا دو ماه طی می‌كردند و به مراتب بالایی از رشد و تعالی معنوی می‌رسیدند و در نهایت به مقام شهادت نائل می‌شدند.
قائم‌مقام مدیر حوزه علمیه قم این ظرفیت را از ویژگی‌های شگفت‌انگیز تربیت قرآنی دانست و افزود: این دستگاه تربیتی، قدرتی عجیب در متحول كردن انسان دارد و می‌تواند در مدت‌زمانی كوتاه، زمینه رشد معنوی و رسیدن انسان به درجات عالی بندگی را فراهم كند.
از موعظه و بیداری تا هدایت و رحمت الهی
وی با اشاره به محتوای كتاب «جهاد اكبر» امام خمینی(ره) بیان كرد: امام راحل در این كتاب با بیانی تكان‌دهنده و هشداردهنده، انسان را به بیداری دعوت می‌كنند؛ به‌گونه‌ای كه فرد ابتدا از خواب غفلت خارج شود، سپس دردها و بیماری‌های درونی خود را بشناسد و پس از آن، با بهره‌گیری از درمان الهی، مسیر هدایت را طی كند.
حجت‌الاسلام والمسلمین ملكی ادامه داد: این همان مسیری است كه قرآن كریم در آیه شریفه ترسیم كرده است؛ ابتدا موعظه و بیداری، سپس شفای بیماری‌های درونی، پس از آن هدایت و در نهایت برخورداری از رحمت خاص الهی. در حقیقت، انسان از مرحله آگاهی و شناخت اولیه عبور می‌كند و به هدایت حقیقی و تحول عمیق درونی می‌رسد.
وی با اشاره به واژه «فَرَح» در آیه 58 سوره یونس خاطرنشان كرد: واژه فرح در بسیاری از آیات قرآن كریم با بار معنایی منفی به كار رفته و گاهی بیانگر شادی‌های غافلانه و سرمستی ناشی از تعلقات دنیوی است؛ اما در این آیه، معنایی مثبت و ارزشمند دارد و به شادی و سرور معنوی انسان از برخورداری از فضل و رحمت الهی اشاره می‌كند.
قائم‌مقام مدیر حوزه علمیه قم افزود: انسان باید به‌خاطر برخورداری از چنین نعمت بزرگی، یعنی قرآن كریم و هدایت الهی، شادمان باشد؛ چراكه اگر فردی تحت تربیت و موعظه قرآن قرار گیرد، بیماری‌های درونی‌اش درمان شود و به مسیر هدایت برسد، به جایگاهی دست می‌یابد كه از تمام دارایی‌ها و اندوخته‌های دنیوی ارزشمندتر است.
تربیت قرآنی؛ زمینه‌ساز پرورش انسان‌های بزرگ و اثرگذار
وی با اشاره به دستاوردهای تربیتی مكتب امام خمینی(ره) گفت: امام راحل با بهره‌گیری از این دستگاه تربیتی كه از قرآن كریم و سیره پیامبر اعظم(ص) آموخته بود، انسان‌هایی را كه از فطرت‌های پاك برخوردار بودند، بیدار كرد و زمینه تحول و تعالی آنان را فراهم ساخت.
حجت‌الاسلام والمسلمین ملكی تأكید كرد: در این مسیر، هر انسانی می‌تواند با شناخت گرفتاری‌ها و آسیب‌های وجودی خود، برای اصلاح و درمان آنها اقدام كند و با بهره‌مندی از لطف و عنایت الهی، به انسانی متحول و برخوردار از مراتب عالی معنوی تبدیل شود.
وی با اشاره به نمونه‌هایی از شخصیت‌های برجسته تربیت‌یافته در مكتب انقلاب اسلامی و دفاع مقدس اظهار كرد: ثمره چنین تربیتی را می‌توان در شخصیت‌هایی همچون شهید حاج‌حسین همت، شهید علی چیت‌سازیان، شهید حسین همدانی، شهید محسن حججی و سردار شهید حاج قاسم سلیمانی مشاهده كرد؛ شخصیت‌هایی كه هركدام جلوه‌ای از ایمان، اخلاص، خودسازی، بصیرت و تربیت عمیق معنوی بودند.
تأكید بر معرفی محصولات تربیتی حوزه به دانشگاهیان و دانش‌آموزان
قائم‌مقام مدیر حوزه علمیه قم با اشاره به محصولات و كتاب‌هایی كه در این مراسم رونمایی شد، این آثار را ارزشمند و قابل استفاده دانست و گفت: كتاب‌هایی كه امروز رونمایی شدند، آثار بسیار خوبی هستند و ظرفیت مناسبی برای بهره‌برداری در مسیر تربیت و تعالی معنوی دارند.
وی با تأكید بر ضرورت معرفی و ترویج این آثار در محیط‌های علمی و آموزشی اظهار كرد: این كتاب‌ها را به رسانه‌ها معرفی و پیشنهاد می‌كنم كه اصحاب رسانه در شناساندن آنها به جامعه اهتمام داشته باشند.
حجت‌الاسلام والمسلمین ملكی در پایان خاطرنشان كرد: ضروری است این آثار به دانشگاهیان، دانش‌آموزان و طلاب معرفی شوند تا اقشار مختلف جامعه، به‌ویژه نسل جوان و فعالان عرصه علم و تربیت، بتوانند از محتوای ارزشمند آنها بهره‌مند شوند و در مسیر مطالعاتی و خودسازی معنوی خود از این منابع استفاده كنند.
